Het Baha'i geloof in België

Den Haag, 28 februari 2012 – In een volle presentatiezaal van conferentieoord De Poort in Groesbeek ging afgelopen zondag de documentaire ‘Iranian Taboo’ in première. De film gaat over de vervolging van bahá'ís in Iran. Maker is Nederlands-Iraans cineast Reza Allamehzadeh.

De productie van de film kan zeer bijzonder worden genoemd, omdat filmmaker Reza Allamehzadeh niet wordt toegelaten tot zijn geboorteland. ‘Het materiaal voor de film kreeg ik via toegewijde vrienden, die met gevaar voor eigen leven mij het filmmateriaal bezorgden’, aldus de cineast, die zelf geen bahá'í is. ‘Ik heb veel uitdagende documentaires in mijn leven gemaakt, maar geen ervan was zo moeilijk als ‘Iranian Taboo’.

De film begint in Iran en volgt de reis van een bahá'í met haar 14 jaar oude dochter. Zij hebben besloten hun bezittingen te verkopen, het land te verlaten en onderdak te zoeken in het westen. Daarnaast toont de film de pogingen van bahá'ís om hoger onderwijs voor hun jongeren te organiseren door middel van BIHE, het Bahá'í Institute for Higher Education. Bahá'í-jongeren worden vanwege hun geloof geweerd van universiteiten. Vorig jaar werden docenten van BIHE tot gevangenisstraffen van vier en vijf jaar veroordeeld.

Voor de eerste keer komen in de film ook bahá'í-landeigenaren aan het woord, die al langdurig bloot hebben gestaan aan vervolgingen in het dorp Ivel in de noordelijke provincie Mazandaran. Reza Allamehzadeh zei dat hij de film de titel ‘Iranian Taboo’ had gegeven, omdat zelfs Iraniërs, die vinden dat bahá'ís hun normale mensenrechten zouden moeten hebben, zwijgen over deze kwestie.

‘Ik had eigenlijk eerder aan de film moeten beginnen’, aldus de filmmaker. ‘Toen ik met de film bezig was realiseerde ik me dat allerlei sectoren van de maatschappij in Iran onder druk staan, maar dat de bahá'ís de kroon spannen. Zelfs na hun dood zijn ze niet veilig en worden hun begraafplaatsen aangevallen. Daarom wilde ik mij alleen op de mensenrechten richten en tonen hoezeer de rechten van bahá'ís worden geschonden. ‘Iranian Taboo’ is de meest persoonlijke documentaire die ik ooit heb gemaakt’.

Nog een doorbraak in de film vormen de interviews met Iraanse politici, schrijvers en academici die zelden publiekelijk hebben gesproken over de situatie van de bahá'ís in Iran. Onder hen Abolhassan Banisadr, die in 1979 diende als eerste president na de islamitische revolutie in Iran. In de film komt ook Shirin Ebadi aan het woord. Zij is advocaat mensenrechten en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede. Zij zet vraagtekens bij het verbod voor Iraanse bahá'ís om bepaalde beroepen uit te oefenen. ‘Als je op een eerlijke wijze je geld wilt verdienen, bijvoorbeeld als schoenmaker of als restauranthouder, hoef je toch niet perse moslim te zijn? Waar in de islam staat geschreven dat een schoenmaker moslim moet zijn?’

‘Iranian Taboo’ was al te zien in Los Angeles en zal de komende weken nog in diverse Amerikaanse en Canadese steden worden vertoond.

De première in Nederland was onderdeel van de Táhirih-lezing, georganiseerd door het Táhirih Instituut, een educatieve instelling van de Nederlandse bahá’í-gemeenschap. De inmiddels traditionele lezing werd op deze dag verzorgd door prof. dr. Theo de Wit, universitair docent en hoogleraar filosofie en theologie in Tilburg met als co-referent Marga Martens MBA MA, woordvoerster van de Nederlandse bahá’í-gemeenschap. Het centrale thema was ‘Tolerantie als Toverbal’.